BaileRochtain ar Fhaisnéis faoin gComhshaol (RFC)

Rochtain ar Fhaisnéis faoin gComhshaol (RFC)

 

Tugann Rialacháin na gComhphobal Eorpach (Rochtain ar Fhaisnéis maidir leis an gComhshaol) 2007 – 2011 (I.R. 133 de 2007 agus I.R. 662 de 2011) cearta dlíthiúla dóibh siúd atá ag iarraidh rochtain ar fhaisnéis maidir leis an gcomhshaol ó údaráis áitiúla. 

De réir na rialacháin, ní mór faisnéis a bhaineann leis an gcomhshaol atá i seilbh, nó le haghaidh, údarás poiblí a chur ar fail d’aon duine ach í a iarraidh , faoi réir eiseachtaí áirithe.  Cuireann Rialacháin RFC dualgas ar na húdaráis phoiblí a bheith réamhghníomhach maidir le faisnéis comhshaoil a scaipeadh don phobal.

Cuireann na Rialacháin sainmhíniú ar fáil ar eolas maidir leis an gcomhshaol agus leagann said síos an modh inar féidir iarratais ar eolas a chur faoi bhráid údaráis phoiblí; an modh inar gá údaráis phoiblí plé le hiarrataise.g. frámaí ama maidir le freagairt.   Cuireann na Rialacháin nós imeachta achomhairc foirmiúl ar fáil freisin sa chás go bhfuil duine míshásta le cinneadh ar a iarratas.

Conas is féidir liom iarratas RFC a dhéanamh?

Ba chóir iarratais le haghaidh Rochtain ar Fhaisnéis maidir leis an gComhshaol a dhéanmah do:

Oifigeach AIE,
Aonad um Shaoráil Faisnéise
Roinn an Taoisigh
Tithe an Rialtais
Sráid Mhuirfean Uachtarach
Baile Átha Cliath 2


Caithfidh tú, nuair atá iarratas á dhéanamh agat faoi na Rialacháin um Rochtain ar Fhaisnéis ar an gComhshaoil:

  • a chur in iúl go bhfuil an t-iarratas á dhéanamh agat faoi na Rialacháin RFC agus é a chur faoi bhráid i scribhinn nó i bfhoirm leictreonach (foi@taoiseach.gov.ie),
  • do shonraí teangmhála a chur ar fáil,
  • a chur in iúl, i dtéarmaí atá chomh sonrach agus is féidir, an fhaisnéis maidir leis an gcomhshaol atá á lorg agat, agus an fhoirm agus modh rochtana atá ag teastáil uait.


De ghnáth, cuirfear an cinneadh ar d’iarratas in iúl duit laistigh de 1 mhí ón am faighte.

Táillí

Níl aon táille tosaigh de dhíth nuair atá iarratas á dhéanamh ar eolas faoi RFC.  Is féidir le húdarás poiblí táille réasúnta a ghearradh, áfach, nuair a chuireann siad faisnéis maidir leis an gcomhshaoil ar fáil faoi réir na Rialacháin mar shampla, costas tiomsaithe agus cóipeála faisnéise.

Gearrann an Roinn na táillí mar seo a leanas:

  • Má tá cóipeanna crua ag teastáil ón iarratasóir, d’fhéadfaí táille 4c don duilleog a ghearradh, ag braith ar an méid eolais atá san iarratas
  • Baineann táille de 10.16 euro do sholáthar eolais ar CD-ROM

Ní ghearrfar aon táille don phróiseas aithbhreithnithe imhéanaigh. 

Forálann na Rialacháin RFC go gcaithfear táille 150 euro a ghearradh le haghaidh achomharc don Choimisinéar um Fhaisnéis Chomhshaoil.  Mar sin féin, tá soláthar ann freisin lehaghaidh táille achomhairc laghdaithe 50 euro dóibh siúd ag a bhfuil cartaí leighis agus dóibh siúd atá faoina gcúram agus freisin do dhaoine nach raibh baint acu leis an iarratas bunaidh um rochtain ar fhaisnéis, ach atá ag lorg achomhairc ar chinneadh ar dóigh leo a bheidh  tionchar aige orthu. 

Riachtanais le déileáil le iarratais

Caithfidh an t-údarás freagra a thabhairt ar an iarratas chomh luath agus is féidir, agus ar a dhéanaí laistigh de mhí amháin ón dáta a bhfaightear an t-iarratais. Má tá an t-iarratas casta nó líon mór faisnéise ag teastáil, caithfidh an t-údarás scríobh chuig an iarrthóir laistigh de mhí amháin chun dáta freagartha a chur in iúil. Ní féidir leis an dáta seo a bheith dhá mhí níos déanaí ná an t-iarratas bunaidh.

Mura bhfuil an fhaisnéis atá ar lorg ag an údarás lena ndéantear an t-iarratas, d'fhéadfaidh an údarás an iarratas a aistriú chuig an údarás chuí agus é sin a chur in iúil don iarrthóira. Mar sin féin, in áit iarratas a aistriú, d'fhéadfaidh an údarás ealos a sholáthar ar iarrthóir faoin áit is fearr an t-iarratas a sheoladh.

Faisnéis á dhiúltú?

D'fhéadfaí rochtain a dhiúltú d’iarrthóir ar eolas faoi leith, mar shampla nuair atá comhlacht ag gníomhú i gcáil reachtach nó breithiúnacha (Airteagal 3 (2)) agus tá forais sainordaitheacha (Airteagal 8) agus lánroghnacha (Airteagal 9) le haghaidh faisnéis a dhiúltú.

Achomharc a dhéanamh

Ma cheapann tú gur diúltaíodh d’iarratas bunaidh ar fhaisnéis chomhshaoil, go léir nó i bpáirt, nó seachas sin nár deileáileadh leis i gceart de réir forálacha na Rialachán RFC, tig leat, laistigh d’aon mhí tar éis cinneadh an údaráis phoiblí a fháil, iarratas a chur chuig an údarás poiblí athbhreithniú inmhéanach a dhéanamh ar an gcinneadh go léir nó i bpáirt.  Mura bhfaigheann tú freagra laistigh de mhí amháin (nó dhá mhí i gcásanna airithe), is féidir leat glacadh leis gur diúltaíodh don iarratas.

Ní ghearrfar aon táille don phróiseas aithbhreithnithe inmhéanaigh.

Is é atá i gceist le athbhreithniú inmheánach ná athbhreithniú iomlán ar an ábhar á dhéanamh ag ball d'fhoireann an údaráis phoiblí. D'fhéadfadh an athbhreithniú inmheánach an chéad chinneadh a dhaingniú, a athrú nó a neamhniú.

Laistigh de mhí amháin ón dáta a bhfaighfear an t-iarratas uait, cuirfear toradh scríofa an athbhreithnithe chugat, ag cur an cinneadh, an chúis leis an gcinneadh in iúl duit agus tabharfar comhairle duit faoi do cheart ar achomharc a dhéanamh chuig an gCoimisinéir um Fhaisnéis Chomhshaoil, lena n-áirítear na teorainneacha ama agus na táillí a bhaineann le hachomharc den sórt sin.

Mura bhfuil tú sásta le toradh an athbhreithnithe inmheánaigh, is féidir leat gearán a dhéanamh faoin gcinneadh leis an gCoimisinéir um Fhaisnéis Comhshaoil (CFC). Caithfidh tú gearán a dhéanamh laistigh de mhí amháin ó dháta an chinnidh athbhreithnithe ón údarás poiblí. D'fhéadfadh an CFC an teorainn ama a shíneadh má chreideann sí go bhfuil a leithéid de rud réasúnta.

Tuilleadh Eolais

tuilleadh eolais ginearálta faoi Rialacháin na gComhphobal Eorpach (Rochtain ar Fhaisnéis maidir leis na gComhshaol)  le fáil ar www.environ.ie.